ولکرو یا
بست قلاب دار(انگلیسی:Velcro) نام تجاری نوعی از بست دارای حلقه وقلاب است که در سال ۱۹۴۸ میلادی توسط مهندس سوئیسی George de
Mestral اختراع شده و در سال ۱۹۵۵ توسط وی به
ثبت رسیدهاست.
کلمه Velcro از مجموع دو کلمه فرانسوی Velours بمعنی مخمل و Crochet بمعنی قلاب گرفته شدهاست. بست ولکرو
از دوقسمت تشکیل شده که معمولاً بصورت دو نوار یا دو مربع در دو طرف جسمی که لازم
است بهم وصل گردد قرار داده میشود. تکه اول از قلابهای بسیار کوچک و تکه دوم از
حلقههای ریز تشکیل شدهاست. وقتی بهم فشرده شوند قلابها در حلقهها فرورفته و
بست محکم میگردد.
نمونههای
اولیه از پارچه کتانی ساخته شده بود که بعلت مقاومت کم آنها، با الیاف نایلون و
پلی استر جایگزین گردید این
بست در البسه و وسائل زندگی جایگزین دگمه زیپ، بندکفش و کیف شدهاست. حق ثبت مخترع در سال ۱۹۷۸ پایان یافته
ولی ولکرو بعنوان یک علامت جهانی در بسیاری از کشورها و زبانهای مختلف کاربرد
دارد
میوه کیاه باباآدم
اختراع آن
توسط مهندس سوئیسی George de Mestral صورت
گرفتهاست.وی
در سال ۱۹۴۱ در حین بازگشت از شکار و عبور از مزرعه متوجه چسبیدن گلهای خشگ گیاه باباآدم (Arctium) به لباس خود و موهای سگش گردید. با بررسی آنها در زیر میکروسکپ،
فراوانی قلابهای آن و روش چسبندگی آنها را مشاهده کرد. او کشف خود را در کارخانهای
در لیدن تبدیل به نوار کتانی حاوی قلاب نمود و
آنرا چندین بار امتحان کرد، ولی نوار کتان جواب نداد و بعد از چند بار چسبیدن
خاصیت خود را از دست داد. بنابر این او از الیاف نایلون بعنوان قلاب استفاده کرد فرایند اصلاح نوع و مکانیسم قلابها و
حلقهها ۱۰ سال طول کشید.
در سال
۱۹۵۸ روزنامهها خبر دادند که زیپ بدون زیپ اختراع شدهاست. بزودی تولید کنندگان در سراسر دنیا
بخصوص در منچستر ، سوئد، کانادا و آمریکا تولید وعرضه آنرا آغاز کردند. بعد از
اتمام حق ثبت آن در سال ۱۹۷۸، تولید انواع مشابه در تایوان، چین، و کره جنوبی
ساخته و عرضه شد.
مخترع آن
گفته بود "توصیه من به مدیران اینست که هرگاه یکی از کارمندان مرخصی دو هفتهای
برای رفتن به شکار خواستند فوراً موافقت کنید."
قدرت
ولکرو
باندازه ۲ اینچ مربع میتواند یک شخص ۷۹ کیلوگرمی را بر علیه گرانش زمین نگهدارد مقدار نیرو بستگی به طرز قرار گرفتن
حلقهها و قلابها دارد و اینکه چه سطحی از آنها باهم درگیر شدهاند. لرزش و حرکت
آهسته بعلت چسبندگی بیشتر آنها قدرت بست را زیاد میکند. لباس کامل از این بست میتواند
شخص را به دیوار بچسباند.
موارد
مصرف
مچ بند طبی
تقریباً در
هر جسمی که لازم است بطور موقت بهمدیگر بسته شوند، کاربرد دارد. مصرف عمده آن در
البسه و کفش و کیف بجای دگمه و بند بکار میرود. در ارتش، وسائل خانه وحتی در
ایستگاه فضائی ناسا از ولکرو استفاده میشود
منبع : ویکی پدیا
